تبلیغات
پیشـــروان(دانش آموختگان) حقـــوق دانشگاه پیام نور گناوه - نهادهای حرفه ایی
«آنكه عدالت را برنتابد ستم را سخت تر یابد. حضرت علی «ع»

نهادهای حرفه ایی

نویسنده :حسین زارعی
تاریخ:یکشنبه 10 اردیبهشت 1391-03:28 ب.ظ

بخش دوم

و همچنین در تقسیم بندی دیگری نمونه های بارز را می توان کانون وکلای دادگستری،نظام پزشکی،کانون کارشناسان رسمی دادگستری،کانون سردفتران رسمی، نظام معماری و ساختمانی ونظام صنفی است این امور بر طبق قانون  جزء خدمات عمومی محسوب شده و تنظیم و اداره آنها به عهده سازمان هایی گذاشته شده که نظام حرفه ایی نامیده می شوند.(7)

به موارد گفته شده می توان نظام پرستاری،نظام روانشناسان، انجمن صنفی مترجمان،نظام مهندسی معدن را اضافه کرد. که این تعداد با  توجه به شرایط اجتماع رو به افزایش است.

 

 

 

 

 

مشخصات نظام حرفه ایی

1.شکل گیری این نظام ها غیر موقت است: اجتماعات را می توان به اجتماعات موقت و غیر موقت یا دایم تقصیم کرد اجتماعات موقت عمدتا برای اهداف مقطعی شکل می گیرد وسپس جمعیت گرد آمده پراکنده می شوند مانند راهپیمایی ها و تجمعات مذهبی و سخنراتی ها. اما اجتماعات دایم برای اهدافی که مستمر است شکل می گیرد مانند انجمن کانون و...نظام های حرفه ایی به شکل دایم به وجود می آیند.

 

2. عضویت در این اجتماعات اجباری است: پس از شکل گیری این نهادها افرادی که می خواهند به این شغلها بپردازند به شکل اجباری باید عضو این نهادها شده و از طرف آنها مجوز یا پروانه فعالیت بگیرند و تحت قوانین این نهادها باید رفتار کنند.

 

3. دارا بودن شخصیت حقوقی: قبلن دکر شد که این نهادها شخصیت حقوقی داشته وبه عنوان شخص حقوقی حقوق عمومی محسوب می شوند و اختیاربرخی از اعمال حاکمیت به آنها داده شده از جمله این اعمال صدور پروانه برای اعضاء ، پیگیری شکایت و تنبیه انتظامی اعضاء است

 

4.وجود هیات مدیره: این نهادها به شکل هیات مدیره ایی اداره می شوند که توسط اعضاء و به شیوه رای گیری و انتخابات انتخاب می شوند

5. رژیم حقوقی نظام های حرفه ایی مختلط است: بدین معنی که کار و فعالیت عمومی آنها تابع قواعد حقوقی حقوق عمومی و ، و سازمان و امور استخدامی وقراردادهاو معاملات و محاسبات تابع تابع قواعد حقوق خصوصی است.(8)

 

دلایل واهداف شکل گیری

اولین دلیل ظهور و شکل گیری نهادهای حرفه ایی طبقه وجایگاه قرار گیری آنها در حوزه حقوق عمومی است یعنی واسطه بین مردم و حکومت. اما برای تعریف ماهیت این نهادها حقوق دانان به کارکرد و هدف عملی حاصل از تشکیل این نهادها نیز نظر داشته اند اکنون به بعضی از این اهداف می پردازیم.  

 

سازماندهی و ایجاد نظم و انضباط در بین صاحبان حرفه

بدون شک صاحبان حرفه ای خاص چنانچه از قانون و قاعده ای واحد پیروی کنند این پیروی باعث شکل گیری نظم و سازماندهی این افراد می شود نظم یکی از فاکتورهایی است که با حاکمیت قانون برافراد مسلط می شود و" منظور ازایجاد نظام ها یا سازمانهای حرفه ای در حقیقت سازمان دادن حرفه معین و ایجاد نظم و انضباط در بین صاحبان حرفه است." (9)

 

سازماندهی توسط خود آنها

بهترین راه اداره کردن یک گروه اجتماعی استفاده از خود آنها در اداره آنهاست یعنی استفاده از نیروی انسانی آنها در سازماندهی و قاعده مند کردن و پیشبرد اهداف آن گروهی است که ذکر شد.یکی از اهدافی که در شکل گیری نهادهای حرفه ایی ذکر شده این مورد است."منظور از ایجاد نظام های حرفه ای،در حقیقت،سازمان دادن حرفه معین و ایجاد نظم و انضباط در بین صاحبان حرفه توسط خود آنها می باشد."(10)

 

ابزاری برای حکومت برای وظایف اجرایی

نهادها با انجام بخشی از احکام حاکمیت باعث می شوند تا ضمن آنکه بخشی از مسولیت دولت کم شده و دولت به کارهای دیگر بپردازد در عین حال نهادها از فکرها و توانایی  های دیگر غیر از مجموعه سیاسی حاکمیت استفاده می کنند. "امروزه در اکثر سیستم های حکومتی، تأسیساتی که دارای شخصیتی مجزا از سازمان های حکومت مرکزی می باشند ،  برای اداره وظایف عمومی ایجاد شده اند .این سازمان ها ابزارهای مؤثری برای حکومت مرکزی می باشند که به منظور انجام وظایف اجرایی و عمومی تخصصّی که نیازمند استقلال و دور بودن از مسائل سیاسی است ، ایجاد گردیده اند ."(11)

 

حل مشکلات ودفاع ازمنافع اعضاء حرفه

حرفه و شغل یا خدماتی که ارایه می شود مهم ترین عنصر تشکیل گروه یا جمعیت به دور هم است که نهاد حرفه ایی را به و جود می آورد. اتحادیه،کانون،مجمع و ... نامهایی است که به این تشکیلات داده می شود "منظور از ایجاد نظام ها یا سازمان ها حرفه ای در حقیقت سازمان دادن حرفه معین و ایجاد نظم و انضباط در بین صاحبان حرفه است."(12)

حمایت از حقوق مصرف کنندگان خدماتی که توسط این نهادها ارایه می شود. (13)       همچنین از اصول حاکم بر این نهادها می توان به اصل تخصص و اصل حاکمیت قانون بر آنها اشاره کرد.

 

نگاهی بومی - تاریخی به ریشه نهاد حرفه ای در ایران

در جامعه ایران در در کنار نهادهای اجتماعی و حکومتی مانند نهاد دینی، نهاد بازاربه عنوان نهادی اقتصادی شکل گرفته که در اکثر اجتماعات بزرگ و شهرهای مهم کشورنقشی تعیین کننده داشته است . نهاد اقتصادی بازار دارای فرهنگ خاص خود بوده که عرف خاص بازار گاهن منبع شکل گیری حقوق و نیز بوده است دکتر بهمن کشاورز در کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت در حقوق ایران وفقه اسلامی به نقل از فرهنگ آنندراج اولین نام از سرقفلی را در بازار اصفهان یافته و از ان تعریفی ارایه می دهد در حالی که نه در فقه نشانی از آن بوده و نه در قوانین اولیه ایران . (14) می دانیم که اکنون نیزسرقفلی و حق کسب و پیشه از مسایل قابل بحث حقوقی کشور هستند. نقش نهاد اقتصادی بازار و حتی نقش آن در معادلات اجتمایی در کشوراز اسطوره کاوه آهنگر که قیام خود را از حجره آهنگری اش شروع کرد وچرمی که بر سر چوب کرد و برای اولین بار باعث بوجود آمدن پرچم در کشور گردید تا انقلاب مشروطیت وانقلاب 1357 ایران و حتی بوجود آمدن احزابی قدرتمند و تاثیر گذار مانند جزب موتلفه ایران و اعتصابات و ... غیر قابل انکار است. بازار های سنتی در شهرهای بزرگ ایران خود به راسته ها یا بخش هایی تقسیم شده است مانند راسته مسگران،زرگران،بزازان و... که ضمن تعریف طبقه اجتمایی صاحبان مشاغل در این راسته ها باعث می شده تا سازمان یافته بوده و مراجعه ارباب رجوع و استفاده از خدمات آسان تر بوده و حجره های افراد دارای نظم خاص خود باشد. که این اهداف همان اهدافی است که باعث بوجود آمدن نظام های حرفه ایی  به شکل نوین است  که از غرب کپی برداری شده است . این که نظام حرفه ایی قدرتمند و عرفی کشور چرا خود به همچین بلوغی نرسید وهمچین نهادهایی شکل نگرفت که بدون شک بی ربط به نوع حکومتها در تاریخ کشور و عوامل دیگری است که در این نوشته نمی گنجد و تنها منطور توجه به وجود عرفی نهادهای حرفه ایی در جامعه ایران است و عدم توجه به آنها در شکل گیری نهادهای حرفه ایی به شکل نوین.

 

 

 نهادهای حرفه ایی در قانون ایران

در اصل بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران گفته شده " احزاب،جمعیت ها،انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن های اسلامی یااقلیت های دینی شناخته شده آزادند، مشروط به اینکه اصول استقلال،آزادی،وحدت ملی، موازین اسلامی واساس جمهوری اسلامی را نقض نکنند. هیچ کس را نمی توان از شرکت در آنها منع کرد یا به شرکت در یکی از آنها مجبور ساخت." تاسیس نهادهای حرفه ای مستلزم قانون است قانون نظام صنفی قانونی است که سعی می کند نظام های حرفه ای را در بر بگیرد اما حرفه های خاصی با توجه به اهمیتشان از آن مستثنی شده است.

در قانون ایران پیش از این که به نظام حرفه ایی پرداخته شود یعنی شکل و چارچوب کلی و قابل انعطافی برای آن ترسیم شود سعی شده به شرایط حرفه مورد نظر وساختار تشکلیاتی مسایل به آن پرداخته شود البته این به آن معنی نیست که به قواعد کلی نمی پردازند. مثلن در قانون نظام پزشکی مصوب 25/1/1383 فصلهای زیر پیش بینی شده است. فصل اول- تعریف ، اهداف دوم- وظایف و اختیارات سوم شرایط ارکان چهارم– ارکان پنجم- انتخابات ششم هیاتهای انتظامی پزشکی

به هرحال " در قوانین مربوط به نظام حرفه ای در ایران گفته شده تعریف یکسانی از نظام حرفه ایی  نکرده اند، برخی از قوانین موجود نظام حرفه ایی را به عنوان تشکیلات حرفه یا شغل معین، موضوع قانون در نظر گرفته اند و برخی منظور از نظام حرفه ای را مقررات مربوطه به یک شغل بیان کرده اند. ماده 1 قانون نظام صنفی کشور مصوب24/12/82 نظام صنفی نظام‌ صنفی‌: قواعد و مقرراتی‌ است‌ كه‌ امور مربوط‌ به‌ سازمان‌، وظایف‌، اختیارات‌، حدود و حقوق‌ افراد و واحدهای‌ صنفی‌ را طبق‌ این‌ قانون‌ تعیین‌ می‌كند. که در این جا نظام به معنی قوانین و مقررات دانسته اند"(15)



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
keeshasommar.hatenablog.com
جمعه 13 مرداد 1396 03:35 ب.ظ
It's perfect time to make some plans for the
future and it's time to be happy. I've read this post and if I
could I want to suggest you some interesting things or suggestions.
Perhaps you can write next articles referring to this article.
I wish to read even more things about it!
maragretthum.wordpress.com
شنبه 7 مرداد 1396 10:40 ب.ظ
My relatives always say that I am wasting my time here at web, however I know I am getting knowledge everyday by
reading thes good content.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 05:34 ق.ظ
Hey just wanted to give you a quick heads up.
The words in your content seem to be running off the screen in Internet explorer.
I'm not sure if this is a formatting issue or something to do with
web browser compatibility but I thought I'd post to let
you know. The design look great though! Hope you get the problem solved soon. Kudos
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 02:46 ق.ظ
Now I am going to do my breakfast, afterward having my breakfast coming yet again to
read additional news.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 04:24 ق.ظ
wonderful issues altogether, you simply gained a new reader.
What could you recommend about your submit
that you just made some days in the past? Any certain?
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 09:03 ب.ظ
Ahaa, its pleasant dialogue concerning this paragraph here at this weblog, I have read all that,
so now me also commenting at this place.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 11:28 ق.ظ
What's up Dear, are you genuinely visiting this website daily,
if so afterward you will without doubt get good experience.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر