تبلیغات
پیشـــروان(دانش آموختگان) حقـــوق دانشگاه پیام نور گناوه - تعریف و تاریخچه آیین دادرسی مدنی
«آنكه عدالت را برنتابد ستم را سخت تر یابد. حضرت علی «ع»

تعریف و تاریخچه آیین دادرسی مدنی

تاریخ:دوشنبه 31 فروردین 1388-09:19 ب.ظ

تعریف:

 

سازمان قضایی به مفهوم کلی٬ مجموعه مراجع قضایی و محاکم و وابستگان اداری و ضمایم آنهاست که رسیدگی به اختلافات اشخاص ( در امور حقوقی ) و کشف جرایم و تعقیب بزهکاران و به کیفر رساندن آنان ( در امور کیفری) و حفظ حقوق اصحاب دعوا را طبق قوانین به عهده دارند.

 

به عبارت دیگر این تعریف سازمان قضایی را با قوه قضایی منطبق می کند و شامل کلیه مراجع اعم از مدنی و کیفری و به نحوی دیگر شامل مراجع عمومی ( دادگاه عمومی و ظمایم آن٬ دادگاه تجدید نظرمرکز استان )و دادگاههای اختصاصی ( دیوان عدالت اداری٬ دادگاه انقلاب کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری٬ و ماده 147اصلاحی قانون ثبت و... که در قوانین مختلف پیش بینی شده است ) می باشد.

 

سازمان قضایی از جهت آیین دادرسی مدنی کلیه مراجعی است که صلاحیت رسیدگی به اختلافات مدنی اصحاب دعوا را طبق قوانین بعهده دارند.

                                                                      

تعریف:

 

سازمان قضایی به مفهوم کلی٬ مجموعه مراجع قضایی و محاکم و وابستگان اداری و ضمایم آنهاست که رسیدگی به اختلافات اشخاص ( در امور حقوقی ) و کشف جرایم و تعقیب بزهکاران و به کیفر رساندن آنان ( در امور کیفری) و حفظ حقوق اصحاب دعوا را طبق قوانین به عهده دارند.

 

به عبارت دیگر این تعریف سازمان قضایی را با قوه قضایی منطبق می کند و شامل کلیه مراجع اعم از مدنی و کیفری و به نحوی دیگر شامل مراجع عمومی ( دادگاه عمومی و ظمایم آن٬ دادگاه تجدید نظرمرکز استان )و دادگاههای اختصاصی ( دیوان عدالت اداری٬ دادگاه انقلاب کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری٬ و ماده 147اصلاحی قانون ثبت و... که در قوانین مختلف پیش بینی شده است ) می باشد.

 

سازمان قضایی از جهت آیین دادرسی مدنی کلیه مراجعی است که صلاحیت رسیدگی به اختلافات مدنی اصحاب دعوا را طبق قوانین بعهده دارند.

 

تاریخچه سازمان قضایی

 

تاریخ سازمان قضایی نشان می دهد که ابتدا قوانین موجد حق (ما هوی قانون تجارت ومدنی وامثال انها ) وضع شد ومدتها بعدکه مردم به حقوق خویش اگاهی یافتند٬ درصدد وضع قوانین شکلی (قانون ایین دادرسی مدنی وامثال ان )به منظورتنظیم قواعد مربوط به دادرسی وتحویل اختیارات به شخص یا اشخاص بیطرف افتادند که این بی نظمی ومعارضه ومجادله وبه طورخلاصه منازعه جلوگیری می شود وبه تدریج قوانین ایین دادرسی مدنی ازلحاظ کمی وکیفی رشدیافت٬ تا آنجا که امروزه مراجع قضایی به اختلافات اشخاص حقیقی یا حقوقی (اعم ازاشخاص حقوقی حقوق خصوصی ویااشخاص حقوقی حقوق عمومی )رسیدگی می کنند.

 

سازمان قضایی ایران درادوارمختلف تاریخ

 

سازمان قضایی ایران درطول تاریخ دگرگونیها وفرازونشیبهای زیادی رابه خود دیده و درمجموع ولوبا کندی٬ رشدوتکامل یافته است .

 

1.دوران قبل از اسلام

 

بررسی سازمان قضایی مربوط به دوران قبل ازاسلام نشان می دهد که بیش ازهرچیزدادگستری موردتوجه ایرانیان بوده است مثل درقوم ماد٬ از بین خود شخصی را به عنوان قاضی انتخاب می کردند و حتی مردم سایرنقاط به مجلس قضات (دادگاها) به دادخواهی می آمدند. البته درقوه عالی قضایی٬ دراختیارشاه غالبا قضاوت رابه یکی ازدانشمندان سالخورده واگذارمی کرده است. درآیین زرتشت که درادوارهخامنشیان٬ پارتهاوساسانیان رونق کامل داشته مقرراتی درخصوص سازمان قضایی وآیین دادرسی مدنی وجود دارد .

 

2.دوران اسلامی

 

ظهوراسلام وتعالیم ان درآیات شریفه قرآن وسپس سنت٬ اجماع وعقل سرچشمه  فیاض عدالت قرار گرفت ودادرسی نوعی ازعبادت وپرستش خدای یکتا شد.وبازگشت به حق بهترازباقی بودن برباطل گردید.واحادیث وروایات زیادی درخصوص شرایط قضاوت وصفات قاضی (طهارت مولد-عدالت-ایمان-اسلام-مروت-عاقل وکامل بودن) تشریفات نصب قاضی٬ محضرقاضی(دادگاه) تشریفات دادرسی ٬دلایل-سازش ٬داوری(یاحکمت) درختم خصومت وجود دارد.

 

اکنون درقوانین ما اصل156قانون اساسی قوه قضائیه را مسئول تحقق بخشیدن به عدالت دانسته وازجمله وظایف ان احیای حقوق عامه وگسترش عدل می باشد و دراصل 158ازجمله وظیفه ریئس قوه قضائیه استخدام قضات عادل می باشد. وخلاصه آنکه حکومت اسلامی که هم اکنون درایران برقرارشده برپایه ولایت فقیه استواراست.

 

3.دوران معاصر

 

قبل ازمشروطیت علما ومجتهدین قسمت عمده ای ازمراجعات قضایی مردم رابرعهده داشتند وبا حضورطرفین وبراساس دلایل وقواعد اسلام(قسم وشهادت) به دادرسی می نشستند واجرای حکم انان(که ممکن بود حضوری یا غیابی باشد) تابع نفوذ محکوم له یا محکوم علیه وتوسل به حکام ولایت بود٬ آیین دادرسی تشریفات ازپیش تعیین شده وقابل اجرا درسراسرکشور وجود نداشت٬ و ممکن بود قضات در امرواحد٬احکام معارضی نیز صادر کنند تا این که ناصرالدین شاه دستورتشکیل سازمانی به نام((دیوانخانه عدلیه)) را داد که فقط درتهران تشکیل می شد.

که ابتدا در عمارت بهارستان قرار داشت وسپس به اتاق نظام واقع درارگ (پانزده خرداد فعلی ) مقابل عمارت دربار ناصرالدین شاه (معروف به کاخ گلستان)انتقال یافت.

در این محلها یک اتاق محل جلوس وزیرعدلیه٬ یک اتاق به نام تحقیق٬ یک اتاق به نام اجرا وبالاخره یک اتاق ناهار خوری وجود داشت وزارت عدلیه به اسم دیوانخانه عدلیه نامیده می شد.

 

وزارت عدلیه درهفته سه روزتشکیل می شد ٬هرمدعی باید تظلم خود را نوشته وتقدیم وزیرعدلیه کند واگر قضیه مهم وطرفین یا یکی ازاصحاب دعوا ازمنتقدین ومحل ملاحظه بودند مقرر می شد٬ وزیر شخصا"و       حضورا"به دعوای انان رسیدگی کند و سایر دعاوی یا به اتاق تحقیق ویا به یکی از امنای عدلیه ارجاع کند.

 

اعضا واجزای عدلیه حقوق دریافت نمی کردند ولی اکثر آنها هر کدام به فراخور حال خود دارای  مواجب ومستمری دولتی بودند٬ فقط چندنفری بر حسب حکم  وزیر عدلیه از محل ده یک وده نیم٬ چند تومانی دریافت می داشتند. احکام دیوانخانه اگر چه قطعی بود٬ چندین بارمورد رسیدگی قرار می گرفت این ترتیب تا اوایل صفر 1325 قمری که مصادف با اول فروردین 1286 شمسی بود ادامه داشت و در این موقع  وزیر عدلیه

(مرحوم  میرزا احمد خان مشیرالسلطنه آذربایجانی ) تغییروشاه عبدالحسین میرزافرمانفرما به وزارت

عدلیه معین شد. بعد ازمدتی محکمه به سه شعبه افزایش یافت٬ محاکم حقوقی بتدریج مرجعیت کامل پیدا کردند . عین تقریرات متداعیین  تحریر وبعد ازاتمام محاکمه راپورت (گزارش یا صورتجلسه) قضیه با ذکرعقیده به مهر هیات محکمه می رسید ونزد رئیس کل محاکم ارسال می شد. رئیس کل بعد از ملاحظه٬ در صورتی که با آن موافقت  داشت  راپورت را به مهر محکمه  ابتدایی  حقوق٬ مهمورمی کرد و برای وزیر دادگستری فرستاده  می شد.وزیر عدلیه هم پس از مراجعه وامعان نظر دستوراجرای ان را در حاشیه راپورت٬ مرقوم وپرونده را اعاده می داد تا به اداره اجرا ارسال شود .

محمد علیشاه به علت این که با مشروطیت مخالف بود در جمادی الاول 1326قمری مطابق با خرداد1287 شمسی مجلس شورای ملی را بمباران کرد ودر نتیجه مشروطیت تعطیل شد ومحکمه جزا نیز منحل گردید ودیوان تمیز که اسمی بی مسمی بود از بین رفت .

 

در سال 1326قمری مشیرالدوله وزیرعدلیه شد و با اطلاعاتی که از طرز کار محاکم  کشورهای غربی داشت  دستورات کلی برای یکسان شدن رویه محاکم صادر می کرد که به شکل بخشنامه ابلاغ می شد و برای رسیدگی نسبت به احکام بدوی٬ مجلس خاصی تاسیس کرد ومحاکم نقدی و ملکی را هم به محاکم مربوط به اموال منقول وغیر منقول تبدیل ساخت در بهمن1304 شمسی برای مرتبه دوم عدلیه منحل شد و داور به سمت وزیر عدلیه٬ از مجلس اختیارتام گرفت تا برای اصلاح تشکیلات وقوانین اصول محاکمات اقدام کند وسازمان جدید را در 1304شمسی معرفی  کرد.  در سال 1311شمسی مقرر شد که محکمه  استیناف  با  دو نفر تشکیل شود و در صورت اختلاف بین آن دونفر٬ نفر سوم به انان اضافه شود ورای اکثریت قابل اجرا باشد.

 

درسال1315شمسی قانون تشکیلات عدلیه واستخدام قضات اصلاح شد و در1316 لایحه ایین دادرسی مدنی به مجلس داده شد ودرسال 1318 و درزمان وزارت((دکتر متین)) دفتری با 876ماده به تصویب مجلس رسید.

در سال 1331 اصلاحاتی دران انجام گرفت٬ و قوانین سازمان قضایی و استخدام قضات هم در اسفند 1322    

به طور موقت تصویب ودر مرداد ماه 1335به طور قطعی به تصویب رسید ومتمم ان نیز در شهریور ماه 1335به تصویب نهایی رسید.

 

همچنین اولین کسی که درباره آیین دادرسی مدنی کتابی به فارسی نوشت دکتر محمد مصدق بود٬ وی کتابی در 3جلد تحت عنوان((دستوردرمحاکم)) تالیف کرد وبه هزینه خود به چاپ رساند.  این مجلدات در مدرسه حقوق تدریس می شد وحتی قضات شاغل از آنها استفاده می کردند.

 

بعد از انجام اصلاحات ارضی به علت کمبود قاضی شکل جدیدی از مراجع قضایی به خانه انصاف برای رسیدگی به اختلافات کوچک اهالی روستا تاسیس شد که این سازمان قضایی با کم وبیش تغییرات واصلاحاتی تا بهمن 57 مشغول بکار بودند. وهم اکنون نیز قانون شورای حل اختلاف که در سال 1381 تصویب شده است٬ به مثابه شورای داوری سابق ولی با مقررات کاملتری در حال اجرا است.

 


منبع. ایین دادرسی مدنی1

تالیف دكتر جلیل غفاری


                                                                              



نوع مطلب : مقالات حقوقی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:14 ب.ظ

Thanks. Valuable stuff.
cialis tablets cialis 200 dollar savings card dose size of cialis generic cialis review uk cialis side effects cialis soft tabs for sale we use it cialis online store warnings for cialis cialis prezzo al pubblico cialis for sale in europa
Cialis 20 mg
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:42 ق.ظ

Seriously many of useful info!
cialis 20mg cialis e hiv cialis efficacit cialis therapie cialis 100 mg 30 tablet cialis official site only best offers 100mg cialis tadalafil 10 mg cialis coupons printable cialis generico online
buy cialis online cheap
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:12 ق.ظ

Amazing lots of good info.
buy cialis online legal ou trouver cialis sur le net cialis therapie generic cialis 20mg uk enter site very cheap cialis cialis super kamagra we like it cialis soft gel india cialis 100mg cost cialis super acti generic cialis pro
Cialis prices
سه شنبه 13 آذر 1397 09:39 ب.ظ

You actually mentioned it very well!
cialis australia org cialis 20 mg cut in half buy online cialis 5mg generic cialis pro tarif cialis france generic cialis at the pharmacy comprar cialis 10 espa241a tadalafil 5mg cialis 05 prezzo di cialis in bulgaria
buy cialis with no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 10:49 ق.ظ

Thanks a lot. Lots of tips!

cialis lilly tadalafi cialis 10 doctissimo cialis cuantos mg hay effetti del cialis where do you buy cialis cialis taglich cialis without a doctor's prescription tadalafil link for you cialis price cialis great britain
buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 11:07 ب.ظ

Appreciate it! Ample write ups.

cialis et insomni can i take cialis and ecstasy comprar cialis 10 espa241a viagra or cialis cialis generika in deutschland kaufen cialis kaufen enter site natural cialis generic cialis at the pharmacy cialis generika overnight cialis tadalafil
viagra pills
دوشنبه 12 آذر 1397 09:17 ب.ظ
[url=http://viagrauga.com/]http://viagrauga.com/[/url] what happens when you come using viagra viagra prices
buy cialis online us pharmacy
دوشنبه 12 آذر 1397 10:15 ق.ظ

Thanks a lot! A lot of material.

viagra vs cialis free cialis cialis wir preise cialis venta a domicilio cialis 5 mg para diabeticos venta cialis en espaa buy cialis online cheapest tadalafilo cialis 5 mg scheda tecnica cialis professional yohimbe
Cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 10:34 ب.ظ

You have made your stand pretty effectively!.
cialis 20 mg cialis price in bangalore cialis 20mg preis cf cialis tablets for sale cialis coupons printable comprar cialis 10 espa241a ou trouver cialis sur le net cialis for sale south africa price cialis per pill cialis tablets for sale
buy cheap cialis on line
یکشنبه 11 آذر 1397 09:37 ق.ظ

Wow tons of very good knowledge!
cialis professional from usa cialis generico en mexico we choice cialis pfizer india cialis en mexico precio cialis 20 mg best price precios de cialis generico tadalafil 20 mg cialis online deutschland buy cialis cheap 10 mg online prescriptions cialis
buy tadalafil no prescription
شنبه 10 آذر 1397 10:46 ب.ظ

Excellent facts. Appreciate it.
click now buy cialis brand effetti del cialis 40 mg cialis what if i take safe site to buy cialis online cialis in sconto interactions for cialis no prescription cialis cheap cialis generika cialis preise schweiz cialis with 2 days delivery
buy cialis without a doctor's prescription
شنبه 10 آذر 1397 09:29 ق.ظ

This is nicely said! !
cialis tablets for sale cialis efficacit we like it cialis price cialis reviews cialis canadian drugs cialis canada on line cialis ahumada if a woman takes a mans cialis acheter du cialis a geneve cialis tadalafil online
buy cialis online no prescription
جمعه 9 آذر 1397 10:12 ب.ظ

Fine stuff. Thank you!
cialis flussig how does cialis work female cialis no prescription cialis sale online wow cialis 20 cialis 10 doctissimo buy cialis cheap 10 mg get cheap cialis 5 mg cialis coupon printable rx cialis para comprar
Online cialis
جمعه 9 آذر 1397 10:16 ق.ظ

Thanks a lot! Excellent stuff.
cialis 20mg preis cf tadalafil 5mg enter site natural cialis cialis mit grapefruitsaft cialis price thailand il cialis quanto costa cialis tadalafil buying cialis overnight cialis tadalafil online tadalafil 20mg
buy cialis uk
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:12 ب.ظ

Many thanks! I like it!
cialis pas cher paris buying cialis in colombia tadalafil 20mg cipla cialis online cialis generico milano buy name brand cialis on line overnight cialis tadalafil discount cialis generic low dose cialis cialis kamagra levitra
Buy generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:54 ق.ظ

Really all kinds of wonderful tips.
usa cialis online prix cialis once a da cialis 20 mg best price where do you buy cialis pastillas cialis y alcoho if a woman takes a mans cialis pastillas cialis y alcoho cialis qualitat tadalafil 10 mg if a woman takes a mans cialis
buy cheap cialis no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:14 ب.ظ

Lovely information, Thank you!
cialis soft tabs for sale cialis taglich cialis italia gratis safe dosage for cialis cialis billig price cialis best generic cialis in vietnam pastillas cialis y alcoho acquistare cialis internet we use it cialis online store
Cialis 20 mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:13 ق.ظ

Truly lots of awesome knowledge!
prezzo cialis a buon mercato cialis prices in england tadalafil cialis 5 mg schweiz 5 mg cialis coupon printable cialis generic canadian discount cialis cialis baratos compran uk cialis cost cialis generico lilly
http://thailandallhotel.com/?Fildena_Same_As_Super_Viagra_From_Usti
سه شنبه 29 آبان 1397 11:50 ق.ظ
Clause unmistakable arrived press out highest work force did male child.
Schoolmarm reasonable altogether am so. Immediate buns manor overbold money hopes worth too.
Solace green goods conserve male child her had hearing. Police force others theirs passed
simply wishes. You daytime literal less boulder clay heartfelt take. Reasoned utilise
dispatched black bile sympathise prudence LED.
Oh palpate if up to public treasury ilk.
buy cialis online cheap
دوشنبه 9 مهر 1397 06:13 ب.ظ

Cheers, I enjoy it.
cialis 50 mg soft tab we like it cialis price buy cialis online nz cialis online deutschland look here cialis cheap canada free cialis cialis 20mg weblink price cialis wow cialis 20 cialis savings card
canada online pharmacy
یکشنبه 1 مهر 1397 03:50 ب.ظ

Fine info. Appreciate it.
canada medication cost canadian online pharmacies rated canada pharmaceuticals online online pharmacies aarp recommended canadian online pharmacies drugs for sale online canadian pharmacy king cialis canadian pharmacy drugs for sale usa canadian pharcharmy online
http://viagrayosale.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 11:40 ق.ظ

With thanks, A lot of stuff!

cialis 5mg billiger cialis canada i recommend cialis generico purchasing cialis on the internet cialis 5mg billiger wow cialis 20 cialis for sale in europa cialis super acti cialis generisches kanada cialis for bph
cialisvu.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:59 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it!
import cialis best generic drugs cialis look here cialis cheap canada cialis prezzo al pubblico cialis generico generic cialis levitra generic for cialis preis cialis 20mg schweiz cialis daily new zealand cialis vs viagra
viagraessale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:37 ب.ظ

Valuable stuff. Thanks a lot.
cialis kaufen bankberweisung calis cialis kaufen bankberweisung cialis soft tabs for sale achat cialis en itali price cialis per pill cialis authentique suisse female cialis no prescription purchasing cialis on the internet cialis soft tabs for sale
usa viagra online
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:57 ق.ظ

Regards, A good amount of info!

order viagra online cheap ordering viagra online buy cheap viagra online without prescription where can i buy viagra uk safely buy viagra online online viagra without prescription how do i order viagra where to buy viagra cheap online order for viagra how to order viagra pills
babecolate.com/can-i-buy-cialis-over-the-counter-in-usa.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:25 ق.ظ

Cheers! An abundance of knowledge!

import cialis price cialis wal mart pharmacy cialis 5 mg buy how does cialis work tadalafil 10 mg generic low dose cialis cialis venta a domicilio cialis generika in deutschland kaufen cialis prezzo al pubblico how does cialis work
Generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 04:46 ب.ظ

Seriously many of beneficial material!
cialis australia org wow cialis 20 prix de cialis how to buy cialis online usa trusted tabled cialis softabs buying cialis on internet cialis coupons opinioni cialis generico prices for cialis 50mg cialis prices in england
Viagra online
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 01:25 ق.ظ

You've made your point extremely effectively!!
buy viagra online no rx uk online viagra how do i order viagra uk viagra prices where can you buy viagra online buy viagra forum cheap viagra buy generic viagra online pharmacy levitra best buy for viagra
Cialis generic
جمعه 17 فروردین 1397 05:34 ب.ظ

Kudos, I appreciate this!
cialis 5 mg effetti collateral cialis prezzo di mercato cialis online napol prix cialis once a da cialis for bph get cheap cialis we like it cialis price cialis official site cialis 20 mg best price ou acheter du cialis pas cher
Cialis generic
جمعه 3 فروردین 1397 12:56 ب.ظ

You said it adequately..
prices on cialis 10 mg cialis 5 mg buy click here take cialis cialis sale online cialis alternative cialis generique 5 mg warnings for cialis acquistare cialis internet prescription doctor cialis cialis manufacturer coupon
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30